W swojej książce „Piąta dyscyplina” (ang:The fifth discipline) Peter M. Senge przedstawia wizję uczącej się organizacji, której bazę stanowi ludzki potencjał. Senge charakteryzując idealne miejsce pracy, wspomina o zjawisku wyższej istoty ludziej, która jest osiągalna za pośrednictwem edukacji.
Czym jest edukacja?
Prawdziwe uczenie się, to według Senge nie tylko rozumienie konieczności zaspokajania podstawowych potrzeb człowieka, ale wytwórcze zdobywanie wiedzy – dotyczącej głębokich pragnień. W omawianej książce, edukacja jest uznana z jednej strony, jako naturalny element życia każdego człowieka, a z drugiej strony, jako skomplikowany i złożony proces. Według autora, na zdobywanie wiedzy składają się trzy czynności: myślenie, komunikacja i współpraca. Tym samym, wspomaganie tych aktywności wśród osób uczących się bezpośrednio wpływa na ulepszenie procesu edukacji. Senge jednocześnie deklaruje, że:
Ucząca się organizacja:
- Pragnie kreować swoją własną przyszłość
- Definiuje uczenie się, jako ciągły i konieczny element pracy
- Rozwija się, zmienia, transformuje samą siebie w odpowiedzi na potrzeby i aspiracje ludzi wewnątrz i na zewnątrz firmy
- Pozwala swoim pracownikom na wszystkich poziomach zwiększać ich możliwości (patrz: role w zespole, Belbin)
Tradycyjna firma VS organizacja ucząca się
Tradycyjnie uwarunkowane organizacje dzielą ludzi na myślicieli i działaczy. Niejednokrotnie firmy te z góry zakładają, że drugi typ pracowników pozbawiany jest cech myślenia. Dla odmiany uczące się organizacje, prawdziwie angażują wszystkich pracowników. Ich fundamentalnym wyzwaniem jest rozwijanie ludzi na wszystkich poziomach intelektualnych, bez względu na zajmowane stanowisko. Kolejną różnicę stanowi fakt, że w tradycyjnej firmie budulce do zmian mają naturę zewnętrzną. Dla kontrastu organizacje uczące się, podążają za wspólnie wytyczoną wizją i w sposób kreatywny wywołują i odpowiadają na zmiany na poziomie wewnętrznym i zewnętrznym.
Praca w dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie, wymaga ciągłej adaptacji do nowych warunków. Edukacja z pozycji elementu wspomagającego biznes, stała się jego warunkiem koniecznym do przetrwania i generowania zysków. Dodatkowo w wielu współczesnych organizacjach, nie wytyczono jasnej i unikalnej ścieżki biznesowej, a co za tym idzie, wyklarowanej drogi do śledzenia. Tym samym firmy głównie nastawione na budulce zewnętrzne, w sytuacji utraty wzorca, skazane są na chaos. Złotym środkiem na przetrwanie organizacji, staje się samodzielne kreowanie własnej przyszłości, co stawia książkę Senge, na pozycji obowiązkowej lektury każdego lidera.
