Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do przeprowadzania okresowych badań lekarskich swoich pracowników. W zależności od tego, w jakich warunkach wykonywana jest praca, badania ważne są na 2, 3, a nawet 5 lat. Przyjrzyjmy się bliżej procedurom związanym z badaniami okresowymi.
Kto jest odpowiedzialny za ważność badań okresowych?
Oczywiście za ważność badań lekarskich jest odpowiedzialny pracodawca. To on musi zadbać o to, by nowy pracownik przeszedł wymagane procedury medyczne, a także, by kolejne badania odbywały się w ustawowym terminie. Izabela Foltyn - specjalistka z portalu www.praca-wisla.pl tłumaczy, że brak ważnych badań lekarskich może wiązać się z dużymi konsekwencjami dla przedsiębiorcy, ponieważ narusza to podstawowe przepisy BHP. Taki pracodawca musi liczyć się z karą grzywny, która może wynieść od 1000 do nawet 30 000 złotych.
Musimy również pamiętać o tym, że pracodawca odpowiada również za bezpieczeństwo swoich pracowników. Może on być pociągnięty do odpowiedzialności, jeśli u pracownika zostanie wykryta choroba zawodowa lub w zakładzie pracy. W takich wypadkach pracodawcy grozi kara nawet do trzech lat pozbawienia wolności.
Czy pracownik musi poddać się okresowym badaniom lekarskim?
Jednak na pracowniku również ciążą obowiązki. Jest on zobowiązany do wykonania badań lekarskich w ustalonym terminie. Jeśli tego nie zrobi pracodawca ma prawo wyciągnąć względem niego konsekwencje. Mogą nimi być kara pieniężna, a nawet rozwiązanie umowy. Warto również wspomnieć, że pracownik musi stosować się do przepisów BHP. W przeciwnym wypadku wykrycie choroby zawodowej podczas badań okresowych nie będzie wiązało się z konsekwencjami finansowymi dla pracodawcy.
Badania wstępne – kto musi się im poddać?
Zanim pracownik rozpocznie swoja pracę musi najpierw poddać się badaniom lekarskim, które opłacone są przez przyszłego pracodawcę. Przepis dotyczy również młodocianych pracowników, którzy przenoszeni są na inne stanowisko lub osoby, które rozpoczynają pracę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych. Nie każdy jednak jest zmuszony do wykonywania badań wstępnych. Kodeks pracy przewiduje pewne wyjątki. Pracownik, który przyjmowany jest na to samo lub podobne stanowisku nie musi wykonywać ponownie badań lekarskich. Rozpoczęcie pracy musi jednak nastąpić do 30 dni po zerwaniu lub zakończeniu poprzedniej umowy. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy podejmowana jest praca u tego samego pracodawcy, jak i przy jego zmianie.
Okresowe badania lekarskie - procedury
Okresowe badania lekarskie wykonuje się co 2, 3 lub 5 lat. Ich częstotliwość jest uzależniona od tego, w jakich warunkach wykonywana jest praca. Pracodawca ma obowiązek skierowania pracownika na badania okresowe, ale sam zakres badań ustalany jest przez lekarza. Badania lekarskie wykonywane są w czasie pracy, a pełny ich koszt ponosi pracodawca. Pracownik ponadto zachowuje prawo do otrzymania wynagrodzenia za dzień, w którym musiał poddać się procedurom medycznym. Dodatkowo, jeśli badania odbywają się w innej miejscowości – pracodawca powinien pokryć również koszty transportu.
Sprawdź, czy na badania okresowe przysługuje Ci urlop: kodekspracy.pl/artykul,1620,11888,czas-wolny-na-przeprowadzanie-badan-okresowych.html
Orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań do wykonywania zawodu traci ważność, jeśli pracownik ulegnie wypadkowi lub wykryta u niego zostanie choroba zawodowa. Sam pracownik może wnioskować o skierowanie na dodatkowe badania, jeśli ma kontakt z substancjami rakotwórczymi. Ponadto pracodawca jest zobowiązany do opłacania takich badań nawet po ustaniu stosunku pracy. Warto również zauważyć, że pracownik bez aktualnych badań lekarskich nie może wybrać się nawet na urlop, więc również w jego interesie jest dopilnowanie tego, by zawsze były one przeprowadzane zgodnie z terminami.
Badania kontrolne
Jeśli pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni, to pracodawca ma prawo do wysłania go na badania kontrolne. Sam pracownik nie musi wychodzić z inicjatywą poddania się dodatkowym badaniom. Czy jednak może ich odmówić? Sąd Najwyższy w 2005 roku ustalił, że taki pracownik może zostać niedopuszczony do pracy bez prawa do zachowania wynagrodzenia. Może być to również powód do rozwiązania umowy.
