W procesie nauki korzystamy ze wszystkich zmysłów. W przypadku większości ludzi jednak jeden z nich staje się dominujący, co sprawia, że przyswajanie nowych treści korzystając z jego pomocy staje się znacznie łatwiejsze i efektywniejsze. U większości osób tym zmysłem jest wzrok. Jak uczą się wzrokowcy?
Style uczenia się
R.I. Anders zdefiniował styl uczenia się jako ,,czynności i procesy myślowe, które warunkują dobre wyniki uczenia się". Na przestrzeni lat dokonano wielu klasyfikacji stylów uczenia się. Jedną z bardziej znanych jest klasyfikacja VAK zaproponowana w 1920 roku przez pedagogów takich jak Keller, Fernald, Keller, Orton, Gillingham, Montessori i Stillman. Zgodnie z nią ludzie dzielą się na wzrokowców, słuchowców i kinestetyków.
Z badań wynika, że najliczniejszą grupę stanowią wzrokowcy:
Źródło: http://www.ore.edu.pl
Charakterystyczne cechy wzrokowca
W każdym systemie nauczania punktem wyjścia jest rozpoznanie przez system stylu uczenia się danej osoby. Pytania są formułowane w ten sposób, że pozwalają odróżnić wzrokowca od słuchowca i kinetyka. Generalnie wzrokowiec:
- lubi czytać, patrzeć, rysować
- lepiej zapamiętuje informacje zapisane na papierze od tych zasłyszanych
- ma dobre poczucie kierunków i równowagi
- ma lepsze poczucie przestrzeni niż czasu
- słów i poprawnej pisowni lepiej się uczy, gdy je widzi
- woli czytać niż słuchać wykładu nauczyciela
- jest zorganizowany
- woli oglądać niż mówić czy słuchać
- lepiej zapamiętuje twarze niż imiona
- łatwo rozprasza się w hałasie
- preferuje sztuki wizualne
- łatwo zapamiętuje szczegóły, w tym kolory oraz układy przestrzenne
Sposoby na mobilizację wzrokowca do nauki
Typowy wzrokowiec posługuje się technikami wizualnymi, by lepiej przyswoić informacje. Najlepiej uczy się tego, co widzi. Mówi szybko, jest niecierpliwy, ma skłonność do przerywania. Wzrokowcy często posługują się takimi słowami jak ,,widzieć”, ,,patrzeć”, ,,wygląd”, ,,obserwować”. Stąd też używają zwrotów takich jak: .,,popatrz jak łatwo to zrozumieć” ,,spójrz jaka piękna muzyka”, ,,zobacz jak to pięknie pachnie”. Zapominają to co usłyszą, a zapamiętują to, co zobaczą. Działają według zasady: ,,pokaż mi, a ja zrozumiem". Nauczyciel, który chce pomóc wzrokowcowi w łatwiejszym przyswajaniu informacji powinien starać się z jednej strony stosować różnorodne formy wizualne na lekcjach jak również inspirować ucznia do samodzielnego używania i łączenia grafik.
Sposoby na pobudzenie wzrokowca do nauki:
- Na zajęciach wykorzystuj obrazy, zdjęcia, mapy, wykresy, diagramy, prezentacje PowerPoint
- Wybieraj te podręczniki do nauki, które są bogate w formy graficzne
- Zachęcaj ucznia do korzystania z zakreślaczy w czasie robienia notatek, powtórek, przygotowań do testów
- Pokaż uczniom jak uczyć się z fiszek nowych zwrotów
- Obrazami i słowami kluczowymi ubogacaj wskazówki ustne
- Mniej mów, więcej pokazuj
- Posługuj się różnymi kolorami zapisując informacje na tablicy
- Pliki audio zastępuj filmami (zdjęcia i kontekst pozwolą lepiej zrozumieć treść usłyszaną)
- Zachęcaj do indywidualnego oglądania filmów edukacyjnych online- np. na Khan Academy
- Przygotuj zagadki słowne np. krzyżówki polegające na wyszukiwaniu słów (oprócz wizualizacji na wzrokowca działa również słowo pisane)
Choć ludzie zazwyczaj stosują kombinację różnych metod w czasie nauki to jednak jeden ze zmysłów jest zazwyczaj dominujący. Aby pomóc wzrokowcowi w efektywniejszym przyswajaniu informacji przede wszystkim trzeba postawić nacisk na wizualizację. Dzięki temu uczeń zostanie maksymalnie zaangażowany w proces nauki, co pozwoli mu osiągnąć znacznie lepsze efekty.
